مرتضى مطهرى
325
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
اين را هم بگويم كه ظهرها ، اولْ اذان گفته مىشود و بعد از اذان نماز خوانده مىشود و در روز جمعه استثنائاً اگر بنا باشد نماز جمعه خوانده بشود اذان را قبل از ظهر مىشود گفت ، مىشود اذان را چنان بگويند كه اول زوالْ دو خطابه تمام شده باشد . صداى مؤذن كه بلند شد براى نماز جمعه ، معامله كردن حرام است : وَ ذَرُوا الْبَيْعَ . اين جهت ، نصّ قرآن است و از مسلّمات اسلام است . شيعه و سنى در اين زمينه اختلافى ندارند كه اگر نماز جمعهء صحيحى تشكيل شود و اذانش گفته شود ، در آن حال مثلًا مغازهدارى پشت ترازوى خودش نشسته يا ايستاده است و مشترى آمده و از او مثلًا پنير مىخواهد و او كارد را برده روى پنير مىخواهد ببُرد و در آن حال بانگ مؤذن بلند مىشود : اللَّهُ اكْبَر ، واجب است بر مشترى و بر فروشنده كه دست نگه دارند و بشتابند : فَاسْعَوْا الى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ يعنى بشتابيد به سوى نماز و معامله را رها كنيد . معامله در آن وقت حرام است ، بايد بشتابند و اين خطابهها ، اين سخنرانيها را گوش كنند . در نماز جمعه دو خطابه خوانده مىشود نه يكى ، به اين ترتيب كه امام يك خطابه انشاء مىكند ، بعد مىنشيند و مختصرى سكوت مىكند ، دو مرتبه بلند مىشود براى خطابهء دوم . محتواى خطابههاى جمعه حالا كه خطابهء نماز جمعه اينقدر اهميت دارد كه منظور عمده از اين اجتماع شنيدن همان خطابههاست ، آيا در آن خطابهها و سخنرانيها چه حرفهايى بايد زده بشود ؟ اول حمد و ثناى الهى ، دوم درود بر خاتمالانبياء و ائمهء دين ، سوم موعظه و يك سلسله مطالب لازم كه بعد تشريح مىكنم ، چهارم قرائت سورهاى از قرآن . اين مادهاى است كه آنجا هست ، مادهاى است كه ما در اسلام داريم . باز براى اينكه بفهميد چقدر حضور در اين اجتماع اهميت دارد ، در روايت دارد كه حتى واجب است زندانيها را پليسها و مأمورين زندان با خودشان بياورند و به اين نماز عمومى هفتگى شركت بدهند ، آنها را تحتالحفظ و با مراقبت اينكه فرار نكنند با خود بياورند ؛ يعنى بايد زندانى را از زندان بيرون كشيد و آورد تا نماز جمعهاش را با اجتماع بخواند و خطابهء لازم را گوش كند و سپس برگردد به محل